Emniyet stok seviyenizi 10 saniyede hesaplayın
Talep oynamalarını ve tedarikçi gecikmelerini telafi edecek minimum stok seviyesi için endüstri standardı Z × σ × √L formülü.
Hesaplayıcı
Formül: Emniyet Stok = Z × σ × √L — Z = 2.05, σ = 40, L = 14
Emniyet stok (safety stock), ortalama talep ve ortalama tedarik süresinin üzerinde tutulan tampon stoktur. Amaç talebin beklenmedik artışı veya tedarikçinin gecikmesi durumunda stok-out (satış kaybı) yaşamamaktır. Çok düşük tutarsanız siparişler kaçar, çok yüksek tutarsanız sermayeniz raflarda bekler. Endüstri standardı hesaplama "servis seviyesi × talep dalgalanması × tedarik süresi karekökü" olarak ifade edilir ve Logo Tiger, Netsis, SAP B1, Mikro kullanıcılarının tamamı bu formülü raporlarında referans alır.
Klasik Emniyet Stok Formülü
- Z
- Servis seviyesi Z skoru (örn. %95 → 1.65, %98 → 2.05, %99 → 2.33)
- σ
- Günlük talebin standart sapması (adet/gün)
- L
- Tedarik süresi (gün)
Nerede kullanılır?
Üretim hattı hammaddesi
Günlük ortalama tüketim 200 adet, std sapma 40, tedarikçi 14 gün. %98 servis için emniyet stok ≈ 307 adet.
Perakende hızlı tüketim
Günlük satış std sapması yüksek (talep volatil), tedarikçi lead time kısa ama %99 servis gerekli.
Yedek parça
Talep düşük ve seyrek, std sapma çok yüksek — formül yerine Poisson dağılımı tercih edilir; bu hesaplayıcı klasik senaryoya odaklıdır.
Sık sorulan sorular
Servis seviyesi nedir, hangi değeri seçmeliyim?
Servis seviyesi, stok-out olmama olasılığıdır. %95 → müşteri 20 siparişten 1’ini bulamaz. %98 → 50 siparişten 1’i, %99 → 100 siparişten 1’i. Kritik hammadde veya yüksek ciro ürünlerde %98-99 önerilir; yavaş hareket eden kalemlerde %90-95 yeterlidir.
Standart sapmayı nasıl hesaplarım?
Son 90 günün günlük satış veya tüketim verisini Excel’e alın, STDEV.S() fonksiyonu çalıştırın. Mevsimsel dalgalanma varsa önce trendi çıkarıp kalan dalgalanmanın std sapmasını alın. IQ Stok KPI raporu bu değeri otomatik hesaplar.
Tedarik süresi dalgalıysa formül nasıl değişir?
Lead time de bir dağılımsa formül genişler: √(L × σ_D² + D² × σ_L²). Bu hesaplayıcı L sabit varsayar. Tedarikçi gecikmesi yüksek sektörlerde (gıda, kimya) lead time std sapmasını ayrıca izleyin.
Logo veya Netsis’te emniyet stok parametresi var mı?
Evet — Logo Tiger’da "Minimum Stok Seviyesi", Netsis’te "Alt Stok Limiti" olarak geçer. Çoğu firma bu alanı manuel dolduruyor, dolayısıyla güncel değil. IQ Stok analizi her ay yeniden hesaplayıp günceller.
İlgili içerikler
Diğer hesaplayıcılar
Stok Devir Hızı
Ortalama stokun yıl içinde kaç kez döndüğünü ve gün cinsinden dönüş süresini hesaplar
ABC Analizi
Stok kalemlerinizi Pareto (80/20) kuralına göre A, B, C sınıflarına ayırır
Yİ-ÜFE Endeksleme
Geçmiş tarihli bir fiyatı güncel tarihe TÜİK Yİ-ÜFE ile endeksleyin
Tek tek hesaplamak yerine binlerce kalemi otomatik analiz edin
IQ Stok AI, ERP verinizdeki tüm stokları saniyede işler — Emniyet Stok dahil 20+ KPI raporu.