Stokunuz yılda kaç kez dönüyor?
Satılan malın maliyeti (COGS) ve ortalama stok değeriyle stok devir hızınızı ve gün cinsinden dönüş süresini hesaplayın.
Hesaplayıcı
Ortalama Stok = (Dönem Başı + Dönem Sonu) ÷ 2 = 4.000.000 TL
Stok devir hızı (inventory turnover), bir işletmenin stokunu yıl içinde ortalama kaç kez sattığını ve yenilediğini gösterir. Yüksek devir hızı stok verimliliği ve taze ürün demektir; düşük devir hızı aşırı stok, yaşlanmış kalem ve bağlanmış sermaye sinyalidir. Türkiye KOBİ ortalaması 4-6 (yani 60-90 gün), perakende/hızlı tüketim 10-15, ağır sanayi 2-4 civarındadır. Bu hesaplayıcı hem klasik devir hızını (COGS / ortalama stok) hem de gün cinsinden stok dönüş süresini (365 / devir hızı = DOH, days on hand) verir.
Stok Devir Hızı ve DOH
- COGS
- Satılan malın maliyeti (yıllık, TL)
- Ort. Stok
- (Dönem başı stok + Dönem sonu stok) ÷ 2, TL
- DOH
- Gün cinsinden stok dönüş süresi (days on hand)
Nerede kullanılır?
Üretim firması yıllık değerlendirme
COGS: 24M TL, ortalama stok: 4M TL → devir hızı 6, DOH 61 gün. Sanayi ortalamasında.
Perakende mağaza zinciri
Hızlı tüketim kategorisinde DOH 30 günün altında beklenir; 60 gün üstüne çıkmış ürün = yaşlanma riski.
Dağıtım / toptancı
Düşük marj, yüksek devir iş modeli. Hedef DOH 25-40 gün; daha uzunsa depo maliyeti karı yer.
Sık sorulan sorular
Devir hızı kaç olmalı?
Sektöre çok bağlı: perakende hızlı tüketim 10-15, gıda 8-12, tekstil 4-6, ağır sanayi 2-4, yedek parça 1-2. Genel kural: rakip ortalamasının en az seviyesinde olmak. Aşırı yüksek devir (stok-out riski) da zararlıdır.
Ortalama stok yerine ne kullanabilirim?
İdealde 12 ayın ortalaması. Mevsimsel sektörlerde yıl sonu snapshot yanıltıcıdır; aylık envanter çekmek ve ortalamasını almak doğrudur. IQ Stok aylık ERP verisinden bunu otomatik hesaplar.
DOH (Days On Hand) neden önemli?
Devir hızı soyut bir oran; DOH aynı bilgiyi "kaç gün stok tutuyorum" olarak anlatır. Finans ve operasyon arasında ortak dil. 45 gün stok = kış tatili + hammadde lead time + güvenlik tamponu. Net konuşulur.
Negatif trend görürsem ne yapmalıyım?
Devir yavaşlıyorsa (DOH artıyorsa) yaşlanan kalemleri tespit edin (yaşlandırma raporu), ABC analizi ile C grubundaki ölü stoku temizleyin, emniyet stok seviyelerini güncelleyin. Sebep çoğu zaman eski satış tahminiyle hala sipariş açıyor olmanızdır.
İlgili içerikler
Diğer hesaplayıcılar
Tek tek hesaplamak yerine binlerce kalemi otomatik analiz edin
IQ Stok AI, ERP verinizdeki tüm stokları saniyede işler — Stok Devir Hızı dahil 20+ KPI raporu.